Η μέθοδος DPLIA
Το Πλαίσιο Ψηφιακού Δημοσίου Δικαίου και η DPLIA
Ένα πλαίσιο ανάλυσης, με χαρακτήρα ήπιου δικαίου, που συνδυάζει το πρότυπο «Εξουσία επί του Κώδικα» και την Εκτίμηση Επιπτώσεων Ψηφιακού Δημοσίου Δικαίου (DPLIA).
- Δοκιμασία λειτουργικού πεδίου εφαρμογήςΚρίνει αν εφαρμόζεται το Ψηφιακό Δημόσιο Δίκαιο.
- Αρχιτεκτονική διακυβέρνησης έξι επιπέδωνΔείχνει πού διατηρούνται ή χάνονται η νομιμότητα και η λογοδοσία.
- Δοκιμασία ιδιωτικού φορέαΚρίνει πότε η ιδιωτική συμμετοχή στη δημόσια εξουσία επιβάλλει έλεγχο.
- Συνταγματική υποδομήΨηφιακή υποδομή από την οποία εξαρτώνται τα δικαιώματα ή η θεσμική συνέχεια.
- Μη εκχωρήσιμη δημόσια ευθύνηΗ ανάθεση ενός καθήκοντος δεν μεταβιβάζει την ευθύνη για αυτό.
- Εκτίμηση Επιπτώσεων Ψηφιακού Δημοσίου ΔικαίουΜέθοδος κύκλου ζωής για την πρόβλεψη και τη διαχείριση του συνταγματικού κινδύνου.
- Συνταγματικό και νομικο-κανονιστικόΕντολή, νομοθετική εξουσιοδότηση, αναλογικότητα, δικαιώματα.
- Θεσμική ευθύνηΑρμοδιότητα, εκχώρηση, δημόσιες συμβάσεις, προμηθευτές.
- Δεδομένα και υποδομέςΜητρώα, ψηφιακή ταυτότητα, υπολογιστικό νέφος, κυβερνοασφάλεια.
- Απόφαση και παροχή υπηρεσιώνΑλγόριθμοι, διακριτική ευχέρεια, ανθρώπινη εποπτεία, διεπαφές.
- Λογοδοσία και εποπτείαΑιτιολόγηση, επιθεώρηση, προσφυγές, δικαστικός έλεγχος, επανόρθωση.
- Ανθεκτικότητα και συνέχειαΑστοχίες, κυβερνοσυμβάντα, χειροκίνητη εφεδρική λύση, έξοδος.
- Λειτουργική υποκατάστασηΟ ιδιωτικός φορέας εκτελεί καθήκον που διαφορετικά θα εκτελούσε ο δημόσιος φορέας, ή χωρίς το οποίο η λειτουργία δεν θα μπορούσε να συνεχιστεί νόμιμα.
- Πρακτικά αναντικατάστατος χαρακτήραςΟ δημόσιος φορέας εξαρτάται από τον ιδιωτικό σε τέτοιο βαθμό, ώστε η συμπεριφορά του ιδιωτικού φορέα να μπορεί να καθορίσει αν η λειτουργία θα εξακολουθήσει να ασκείται νόμιμα.
- Μετατόπιση της λογοδοσίαςΟι συνήθεις υποχρεώσεις αιτιολόγησης, καθώς και η συνήθης επανεξέταση και οι συνήθεις προσφυγές, δεν καταλαμβάνουν τον ιδιωτικό φορέα.
- Μη εκχωρήσιμη δημόσια ευθύνηΗ δοκιμασία πληρούται. Ο δημόσιος φορέας πρέπει να διατηρεί πρόσβαση στην τεκμηρίωση, δικαιώματα επιθεώρησης, έλεγχο επί των ουσιωδών μεταβολών, αποδεικτικά στοιχεία και δυνατότητα εξόδου.
- Στρατηγική σύλληψηΟρισμός στόχων και νομικής βάσης
- Σχεδιασμός και προμήθειαΕπιλογή αρχιτεκτονικής και προμηθευτών
- Ανάπτυξη και θέση σε λειτουργίαΚατασκευή του συστήματος και έναρξη λειτουργίας
- Επιχειρησιακή διακυβέρνησηΠαρακολούθηση και διαχείριση της λειτουργίας
- Επανεξέταση και προσαρμογήΕπαναξιολόγηση και επικαιροποίηση του συστήματος
- Τερματισμός ή μετάβασηΑπόσυρση ή αντικατάσταση του συστήματος
Πώς διεξάγεται μια αξιολόγηση
- Βήμα 1Πεδίο εφαρμογήςΔοκιμασία λειτουργικού πεδίου εφαρμογής: ασκείται δημόσια εξουσία;
- Βήμα 2Χάρτης λειτουργίαςΕμπλεκόμενοι, δεδομένα, προμηθευτές και εξαρτήσεις
- Βήμα 3Έξι ΠύλεςΟι νομικές δοκιμασίες, κατά σειρά
- Βήμα 4Αιτιώδης σύνθεσηΠώς θα διαδιδόταν ένα ελάττωμα μέσα στο σύστημα
- Βήμα 5Θεσμική απόφασηΛαμβάνεται από τον φορέα, με δική του ευθύνη
- Βήμα 6Επανεξέταση κατά τον κύκλο ζωήςΕπαναξιολόγηση όποτε αλλάζει το σύστημα
Οι Έξι Πύλες
- Νόμιμη εντολή
- Σχεδιασμός δικαιολογημένος ως προς τα δικαιώματα
- Δημόσια ευθύνη
- Επιχειρησιακός έλεγχος
- Αποδεικτικά στοιχεία, επανεξέταση και προσφυγή
- Συνέχεια και έξοδος
Οι δέκα διατηρούμενες ικανότητες
Η μη εκχωρήσιμη δημόσια ευθύνη σε ελέγξιμη μορφή: ικανότητες που ο υπεύθυνος φορέας πρέπει πράγματι να διαθέτει, και όχι απλώς να επικαλείται.
- Κατανόηση
- Κατεύθυνση
- Τεκμηρίωση
- Επιθεώρηση
- Εξήγηση
- Διόρθωση
- Παρέμβαση
- Διαφύλαξη αποδεικτικών στοιχείων
- Συνέχεια
- Έξοδος
Παράλληλα με τη HUDERIA
Η HUDERIA του Συμβουλίου της Ευρώπης εκτιμά τις επιπτώσεις στα δικαιώματα του ανθρώπου, τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου. Η DPLIA προσθέτει το επίπεδο της συνταγματικής νομιμότητας και του θεσμικού ελέγχου και έχει σχεδιαστεί ώστε να χρησιμοποιείται μαζί της.
Παράλληλα με το ISO/IEC 42001
Η επιθεώρηση συστήματος διαχείρισης εξετάζει αν ένας οργανισμός διακυβερνά ορθά την ΤΝ που χρησιμοποιεί. Η DPLIA εξετάζει αν ένας δημόσιος φορέας διατηρεί τον νόμιμο έλεγχο μιας συγκεκριμένης λειτουργίας. Οι δύο απαντούν σε διαφορετικά ερωτήματα.
Παράλληλα με τη FRIA του κανονισμού για την ΤΝ
Η εκτίμηση επιπτώσεων στα θεμελιώδη δικαιώματα του άρθρου 27 είναι έγγραφο του ίδιου του φορέα εφαρμογής. Η DPLIA μπορεί να καταστήσει ακριβέστερες τις ενότητες της εκτίμησης αυτής για το πεδίο εφαρμογής, τα θιγόμενα πρόσωπα και την εποπτεία, χωρίς να την υποκαθιστά.
Εξουσία επί του Κώδικα: Πρότυπο Ψηφιακού Δημοσίου Δικαίου, Σχέδιο προς διαβούλευση v1.0. Εκπονήθηκε από το Ινστιτούτο. Δεν έχει ακόμη υιοθετηθεί ούτε επικυρωθεί από τον EPLO.